مراحل تدوين استراتژي براساس مدل های دیوید و هانگر - بخش دوم
گام پنجم ــ در اين مرحله پس از شناخت عوامل خارجي، ضمن تفكيك آنها به فرصتها و تهديدها، در جدول شماره 3 خلاصه تجزيه و تحليل عوامل خارجي (EFAS) دستهبندي ميشوند در اين جدول در ستون اول عناوين عوامل خارجي (فرصتها ـ حداكثر 10 عامل)، تهديدها ـ حداكثر 10عامل درج ميشوند. در ستون دوم وزن هر عامل (بين صفر تا يك) به نسبت اهميت و تاثيري كه بر عملكرد شركت دارند تعيين ميشود. در ستون سوم درجه بندي (يا رتبه) هر عامل (بين 1 تا 5) به نسبت نقش آن ها در آينده شركت، مشخص ميشود. در ستون چهارم حاصلضرب وزن و درجه بندي يا رتبه تحت عنوان امتياز وزني درج ميشود و در ستون پنجم نيز توضيحات و ملاحظات ضروري پيرامون هر عامل ـ عنداللزوم ـ بيان ميشود. حاصل جع امتيازات اين عوامل ذيل ستون چهارم مشخص ميگردد. عدد به دست آمده كه حداكثر نبايد از 5 بيشتر باشد ميزان اثرگذاري اين عوامل محيطي را مشخص ميسازد.
جدول شماره 3ـ خلاصه تحليل عوامل بيروني (EFAS)
|
عوامل خارجي فرصتها |
وزن |
رتبه |
امتياز وزني |
ملاحظات |
|
-O1 -O2 -O3 -O4 -O5 -O6 -O7 -O8 -O9 -O10 |
|
|
|
|
|
تهديدها |
||||
|
-T1 -T2 -T3 -T4 -T5 -T6 -T7 -T8 -T9 -T10 |
|
|
|
|
|
جمع امتيازات: |
1 |
|
|
|
گام ششم ــ بررسي عوامل داخلي (نقاط قوت و ضعف): در اين مرحله سيستمهاي داخلي شركت به شرح زير مورد مطالعه و امعان نظر قرار ميگيرد:
ــ ساختار سازماني شركت سلسله مراتب، تمركز، رسميت، ميزان پيچيدگي و سطوح مختلف سازماني، چگونگي تصميمگيري (متمركزـ مشورتي ــ مشاركتي) تصميمگيري رسمي، غيررسمي، انواع سازماندهي و مسايلي از قبيل: درك مشترك اعضاء از ساختار شركت و ميزان همخواني ساختار با اهداف، سياستها و استراتژيهاي شركت، نقاط اشتراك و افتراق شركت با ساختار شركتهاي رقيب در اين باب مد نظر قرار ميگيرد.
ــ فرهنگ سازماني منظور از فرهنگ، ارزشهاي مشترك و انسجام بخشي است كه دستاورد تجربيات مشترك اعضاءدر گذشته و حال به شمار ميرود. در اين مورد سئوال ميشود آيا فرهنگ قدرتمندي درباره اينكه (چه هستيم، چه كاري را انجام ميدهيم و براي چه چيزي تلاش ميكنيم) شكل گرفته است؟ آيا اين فرهنگ از ويژگي تمايز بخشي برخوردار است؟ آيا اين فرهنگ باعث ايجاد يكپارچگي (و درجهاي از سهم مشترك همه اعضاء در سازمان) و شدت (ميزان پذيرش و تعهد اعضاء نسبت به هنجارها، ارزشها و محتواي فرهنگي سازمان) شده است؟ چرا كه يك فرهنگ قدرتمند سازماني 1) به اعضاء هويت ميبخشد. 2) باعث افزايش تعهد در اعضا ميشود 3) باعث افزايش ثبات اجتماعي سازمان ميشود 4) به عنوان الگوي مرجع براي اعضاء مطرح ميشود.
ــ سيستم بازاريابي: اين سيستم حلقه اتصال بين مشتريان و سازمان است. براي درك اين حلقه بايد هم موقعيت شركت درك شود و هم موقعيت مشتريان. در بازاريابي دامنه فعاليت شركت، موقعيت آن و سهمي كه از بازار دارد، نوع فعاليت و حوزه جغرافيايي آن، تنوع محصول, احساس مثبت مصرفكنندگان، استراتژي قيمت، تبليغات موثر و كيفيت خدمات مطرح است. براي شناخت موقعيت شركت بايد چرخه حيات آنرا مشخص و دريافت كه در حال حاضر در چه مرحلهاي از چرخه حيات است. توانايي شركت در درك واقعيتهاي بازار، نياز مشتريان، خواست و انتظارات آنها از اهميت خاصي برخوردار است چرا كه استراتژي شركت بايد با نيازهاي جامعه متناسب باشد.
ـ سيستم منابع مالي: اينكه سهامداران و تامينكنندگان شركت چه كساني هستند. از لحاظ مالكيت به بخش خصوص تعلق دارد يا دولتي. عملكرد مالي شركت با توجه به نسبتهاي مالي، مقايسه توان مالي شركت با رقبا و تناسب اين توان با حجم فعاليتهاي شركت. برنامهريزي مالي و بودجهبندي، روابط شركت با موسسات مالي و پولي، انعطاف در افزايش سرمايه و درجه استفاده از وظايف مالي شركت و دانش افزايش منابع مالي از جمله مسايلي است كه توجه به آنها ضروري است.
ـ سيستم R&D: ميزان امكانات پژوهشي در شركت، وضعيت نوآوري، طراحي و توسعه، پژوهشگران مجرب، محيط كار متناسب فعاليتهاي پژوهشي، ارتباط با مراكز پژوهشي و علمي كشور و جهان، ميزان سرمايهگذاري شركت در فعاليتهاي پژوهشي، برخورد شركت با تكنولوژي جديد، توجه به اقتباس و انتقال تكنولوژي و انتخاب الگوي مناسب تكنولوژي در اين باره قابل توجه است.
ـ در سيستم عمليات و توليد: هزينه كل توليد در مقايسه با رقبا، برنامه ريزي و كنترل توليد، دانش افزايش بهرهوري با توجه به ساختار توليد، سيستم كنترل موجودي، برنامهريزي تعمير و نگهداري، شايستگي حل مشكلات واحد توليد و استفاده از ظرفيت توليد قابل بررسياند.
ـ سيستم منابع انساني: ظرفيت طراحي يا تغيير ساختار، دانش و درك جابجايي پرسنل، توانايي به كارگيري و ارتقاي پرسنل، توانايي طراحي نظام انگيزش، توانايي برقراري فضاي دوستي و صميمت در شركت، مهارت و توانائيهاي كاركنان، ساختار سيستم حقوق و دستمزد، طراحي سيستم طبقهبندي مشاغل، نظام آموزشي مديران و كاركنان ... ازجمله مسايل مهم قابل طرح در اين مورد است.
ــ سيستم اطلاعات: در اين حوزه عملكرد سيستمهاي اطلاعاتي از حيث ارايه بانك اطلاعات مفيد و مكانيزهكردن عمليات روتين، كمك به مديران براي تصميمگيري روتين و ارايه اطلاعات براي تصميمهاي استراتژي توجه شركت براي سيستم اطلاعاتي جهاني. شناسايي موانع و مشكلات سيستمهاي اطلاعات، ايجاد يكپارچگي در سيستمهاي موجود و مرتبطكردن آنها با هم ... قابل توجهاند
گام هفتم ــ تهيه ماتريس عوامل داخلي (IFAS): در اين مرحله مشابه آنچه در گام پنجم ذكر شد جدول امتيازبندي عوامل داخلي به شرح جدول 4 تهيه ميشود.
جدول شماره (4) ـ خلاصه تحليل عوامل دروني (IFAS)
|
عوامل مهم داخلي |
وزن (ضريب) |
رتبه |
امتياز وزني |
ملاحظات |
|
-S1 -S2 -S3 -S4 -S5 -S6 -S7 -S8 -S9 -S10 |
|
|
|
|
|
نقاط ضعف |
||||
|
-W1 -W2 -W3 -W4 -W5 -W6 -W7 -W8 -W9 -W10 |
|
|
|
|
|
جمع متيازات: |
1 |
- |
|
- |