راهنمای تدوین وتنظیم گزارش نهایی طرح های پژوهشی
ج- مشخصات متن اصلی طرح
متن اصلی لازم است به زبان فارسی تهیه گردیده و شامل مقدمه و هدف، بررسی منابع (مرور بر تحقیقات انجام شده)، مواد و روشكار، نتایج، بحث و نتیجهگیری و پیشنهادها باشد.
مقدمه و هدف
در این فصل با هدف آماده نمودن زمینه ذهنی خواننده بایستی موضوع تحقیق به زبانی ساده و جهتیافته به خواننده معرفی شود. مقدمه مطلوب، خواننده را مجذوب نموده و اهمیت موضوع را آشكار میسازد. در مقدمه بایستی با ارائه سوابق،شواهد تحقیق و اطلاعات موجود (با ذكر مأخذ) خواننده را جهت داد و به سوی هدف تحقیق هدایت كرد.
بررسی منابع (مروری بر تحقیقات انجام شده)
در این فصل با استفاده از منابع موجود و مطالعات انجام شده توسط سایر محققین، دانستههای موجود در مورد موضوع تحقیق، مورد مطالعه قرار میگیرند. در نگارش این فصل بایستی از حاشیه روی خودداری نموده و صرفاً به توضیح مطالب مربوط به موضوع مورد مطالعه پرداخت.
مواد و روش كار
در این فصل وسایل مورد استفاده با ذكر مدل، شركت و كشور سازنده و نیز مواد استفاده شده با ذكر مشخصات آن نظیر شركت و كشور سازنده و روش تحقیق توضیح داده میشوند. در این فصل از ذكر روشهای معمول خودداری نموده و تنها به ذكر مأخذ اینگونه روشها بسنده گردد. روشهای جدید بایستی دقیقاً شرح داده شوند.
نتایج
در این فصل نتایج اخذ شده از تحقیق دقیقاً توضیح داده شده و برای روشن شدن بهتر موضوع می توان از جداول، نمودارها و تصاویر به نحو مطلوبی استفاده نمود.
بحث و نتیجهگیری و پیشنهادها
در این فصل یافتههای تحقیق به تفكیك با یافتههای سایر محققین مقایسه شده و در صورت وجود اختلاف، دلایل آن با استفاد هاز منابع علمی توضیح داده میشوند. در آخرین پاراگراف این فصل مهمترین نتیجه اخذ شده از تحقیق آورده میشود.
در انتهای طرح موارد ذیل آورده میشوند:
1- پیشنهادات: محقق بر اساس یافتههای مطالعه خود و با هدف روشن شدن زوایای تاریك آن یا هدایت تحقیقات بعدی پیشنهادات خود را ارائه میدهد.
2- منابع مورد استفاده: منابع علمی استفاده شده بر اساس توضیحات بخش بعدی این راهنما آورده میشوند.
3- چكیده به زبان انگلیسی: مطابق فرم (د) كه حتیالامكان ترجمه چكیده فارسی و شامل كلمات كلیدی میباشد.
4- ارائه نظر و پیشنهاد: مطابق فرم (ه) مجری طرح نظرات و پیشنهادات خود را پیرامون اجرای طرح ارائه می دهد.
رعایت نكات كلی در نگارش متن
1- حتیالمقدور توصیه میشود كه در نگارش به جای افعال معلوم از افعال مجهول استفاده گردد. برای مثال به جای «دو سیسی داروی ... تزریق نمودم» از جمله «دو سیسی داروی ... تزریق گردید» استفاده شود.
2- نویسنده بایستی در مواردی از قبیل انتخاب كاغذ و نوع تایپ، تمیز و مرتب بودن متن، املای صحیح كلمات، رعایت قواعد و اصول نگارش و دستور زبان، نقطهگذاری و علامات دیگر توجه كافی مبذول نماید.
3- تناسب بین اندازه عناوین و حروف بایستی رعایت گردد.
4- اولین سطر هر پاراگراف با رعایت 8 كاراكتر فاصله خالی درج شود.
5- فاصله بین دو پاراگراف برابر فاصله معمولی بین دو سطر باشد.
6- تقسیمات فرعی در منتهیالیه سمت راست و اولین سطر مانند شروع پاراگراف آورده شود.
7- از به كار بردن معادلهای متنوع یك واژه در متن خودداری نمود.
شمارهگذاری صفحات
1- هیچیك از صفحات قبل از فهرست مطالب، شمارهگذاری نمیشوند.
2- صفحات اولیه و چكیده فارسی با حروف ابجد (الف، ب، ج، د، هـ ، و، ز، ...) یا نمادهای رومی شمارهگذاری میشوند.
3- شمارهگذاری با عدد از اولین صفحه مقدمه و هدف شروع شده و تا آخرین صفحه ادامه مییابد.
4- شمارههای حروفی صفحات مقدماتی در پایین صفحه و شمارههای عددی در متن اصلی بالای صفحه درج گردد.
شمارهگذاری عناوین
1- برای شمارهگذاری عناوین بخشهای هر فصل از حروف ابجد و برای شمارهگذاری عناوین زیر بخشها از اعداد استفاده گردد. مثل الف -1. فیزیولوژی تولید مثل
2- حداكثر ارقام استفاده شده در شماره عناوین نبایستی از چهار عدد بیشتر باشد مثل ج- 1-1-1-2. نقش هیپوفیز
3- در صورت نیاز به تقسیمبندی بیشتر میتوان آخرین عنوان را كمی درشتتر از متن تایپ نمود.
استفاده از جداول، نمودارها و تصاویر
1- برای استفاده از جداول، نمودارها و تصاویر بایستی ابتدا اختصاراً در متن به آنها اشاره نمود یا به مهمترین نتیجهای كه میتوان از آن جدول، نمودار یا تصویر استنباط نمود اشاره كرد. در این صورت بایستی جدول یا نمودار یا تصویر را در اولین فضای مناسب درج نمود.
2- جداول، نمودارها و تصاویر بایستی خوانا، دقیق و مرتب باشند. هر جدول نمودار، یا تصویر بایستی بدون نیاز به مراجعه به متن بتواند اطلاعات مورد نظر را داده و یافتههای موجود در آن قابل تجزیه و تحلیل باشند.
3- هر جدول، نمودار یا تصویر دارای شماره و عنوان میباشد.
4- شماره جدول، نمودارها و تصاویر مستقل از یكدیگر میباشد.
5- عناوین جداول، نمودارها یا عكسها بایستی در عین اختصار،مفید و كامل باشد.
6- شمارهها و عناوین جداول در بالای آنها و شمارهها و عناوین نمودارها و تصاویر در زیر آنها درج گردد.
7- فاصله بالا نویسی جدول و زیرنویسی نمودار و تصویر برابر 5/1 سطر در نظر گرفته شود.
8- نقلقولهای موجود در جملات متن اصلی طرح لازم است دارای مأخذ باشند. لازم است شماره مأخذ هر جمله در انتهای آن در داخل پرانتز و بر اساس لیست منابع درجگردد. میتوان شمارههای منابع چند جمله را با هم جمع كرده و در پرانتز انتهای پاراگراف ذكر نمود البته این قاعده شامل جملات مهم و كلیدی نمیگردد. در صورت ذكر شماره منابع با یكدیگر این اعداد از چپ به راست مرتب شده و با كاما از هم جدا شوند.
9- ترجیحاً بایستی در انتهای هر یك از پاراگرافها منابع آنها را ذكر نمود.
10- در صورت نیاز به ذكر نام محقق یا محققین و ضمن رعایت اصول پانویسی، بایستی پس از ذكر آنها، سال انتشار مقاله در داخل پرانتز بلافاصله آورده شود. در صورتیكه محققین دو نفر باشند نام آنها با "و" جدا شده ولی در مورد محققین بیش از دو نفر فقط نام محقق اول به انضمام "و همكاران" ذكر میگردد.
مثالها:
تامسون (1978)، تامسون و جاویتز (1981) تامسون و همكاران (1992)
پانویسها (پاورقی ها)
در متن طرح بایستی از درج كلمات لاتین خودداری نمود. كلمات و اصطلاحات لاتین بایستی همراه با پانویس مربوطه استفاده گردند. به این ترتیب كه در كنار معادل یا تلفظ فارسی مناسب آن، عدد نشان دهنده پانویس درج شده و در زیر متن در جلوی آن عدد، كلمه لاتین با املای صحیح نوشته میشود. پانویسها از متن اصلی توسط خط افقی كه تا متن به اندازه دو سطر فاصله دارد جدا میشوند. فاصله پانویسها در این خط برابر یك سطر و فاصله بین دو پانویس به اندازه نصف فاصله سطرها در متن اصلی است. حتیالامكان از آوردن پانویس خودداری شود و سعی گردد مطالب در متن یا داخل پرانتز قرار گیرد. در هر حال پانویس بایستی در كادر اصلی یعنی تا 5/2 سانتیمتری لبه پایینی كاغذ خاتمه یابد. چنانچه تعداد پانویسهای یك صفحه زیاد و هركدام كوتاه باشند میتوان آنها را در سطر افقی و پشت سر هم درج نمود.
نامهای علمی براساس مقررات بینالمللی چه به شكل فارسی و به شكل لاتین (در پانویس یا در لیست منابع) بایستی به صورت ایتالیك نوشته شده و یا زیر دو جزء آنها خط افقی جداگانه كشیده شود.
تكثیر طرح
تكثیر طرح به تعداد 6 نسخه در اداره چاپ و انتشارات دانشگاه صورت میپذیرد. و سپس یک نسخه آن به گروه مربوطه , یک نسخه به کتابخانه داتشکده, یک نسخه به کتابخانه مرکزی دانشگاه , یک نسخه محقق , و دو نسخه در مدیریت پژوهشی نگهداری می گردد.
منابع
لازم است منابع مورد استفاده در طرح از اعتبار علمی برخوردار باشند. لذا استفاده از منابعی نظیر مجلات غیر علمی و درسنامه یا جزوه فاقد و جاهت علمی است.
در نوشتن منابع رعایت نكات ذیل ضروری میباشد:
الف- در لیست منابع ابتدا منابع فارسی و سپس منابع خارجی آورده شوند.
ب- مرتب نمودن منابع بر اساس حرف اول نام خانوادگی نویسنده اول، انجام گیرد. در صورت استفاده از دو منبع تهیه شده توسط یك نویسنده واحد، منبع قدیمیتر ابتدا و بعد منبع جدیدتر درج گردد. در صورت مشابه بودن نام یك نویسنده بین چند مقاله، ترتیب قرار گرفتن مقالات بر اساس حرف اول نام نویسنده دوم یا نویسندگان صورت می پذیرد.
شیوه نگارش منابع
1. كتب و مقالات فارسی
1-1. كتب:
نامخانوادگی، نام و نام مؤلف (سال انتشار) . عنوان كامل كتاب. در صورت ترجمه نام خانوادگی و نام مؤلف، جلد، شماره چاپ، ناشر، محل انتشار، صفحه:
مثال:
آیت الهی، سید محمدتقی (1363). اصول و روشهای آمار زیستی. تألیف: و این ودانیل. چاپ اول، انتشارات امیركبیر، تهران.
1-2. مقالات:
نام خانوادگی، نام نویسنده (سال انتشار). عنوان كامل مقاله، نام مجله، دوره، شماره، صفحه
مثال:
مالكی، اسماعیل (1377). روشهای تعیین بیلان آب، مجله علوم دامپزشكی ایران، شماره (4-1)12 صفحه 58-57.
تبصره: در صورت مشاركت چند نفر در تألیف كتاب یا مقالات مشخصات آخرین نفر با نفر ماقبل با حرف اضافه "و" جدا شده و از كاما برای جدا كردن مشخصات سایر افراد استفاده میگردد.
2. پایاننامهها
نام خانوادگی، نام نویسنده (سال دفاع). عنوان كامل. پایان/ نامه دكترای عمومی یا تخصصی از دانشگاه...، شماره پایاننامه.
مثال:
اسماعیلزاده، صالح(1372). بررسی ضایعات ناشی از رسوب كمپلكسهای ایمنی در كلیه گاو با استفاده از روش ایمیونوپراكسیداز مستقیم. پایان نامه دكترای عمومی از دانشگاه شیراز، شماره 514.
3. كتب و مقالات خارجی
3-1. كتب:
نام خانوادگی، حرف اول نام نویسنده. سال انتشار. عنوان كامل كتاب(لغات اصلی با حروف بزرگ شروع شوند). جلد، چاپ، محل انتشار، نام انتشارات.
Example:
Barone, E.J. 1990. Diagnostic and Clinical Biochemistry. Vol. 1, 8th ed. London, W.B. Saunders Company.
3-1-2. اگر فصول كتب تالیف شده، خود، دارای نویسنده جداگانه باشد در صورت نیاز به استناد به آنها به روش ذیل درج میگردند.
نام خانوادگی، حرف اول نام نویسنده فصل (سال انتشار كتاب). عنوان كامل فصل. IN: نام خانوادگی، حرف اول نام مولف كتاب(Ed یا Eds برای یك نفر یا چند نفر). مشخصات كتاب
Example:
Palmer, N. 1993. Bones and Joints. In: Jubb, K.V.F. Kennedy, P.C. and Palmer, N. (Eds). Pathology of Domestic Animals. Vol. 1, 4th ed. Academic Press,
Kuret JA, and Murad F. 1990. Adenohypophyseal hormones and related substances. In: Gilman AG, Rall TW,
3-2. مقالات
نام خانوادگی، نام نویسنده.(سال انتشار). عنوان كامل مقاله. عنوان كامل ژورنال، شماره: صفحات.
Example:
Elegble, I. A.,
Johnson DL, Lynch WE Jr. 1992. Panfish use of and angler success at evergreen tree, brush, and stak-bed structures. N Am J Fish Manage 12(1): 222-9
3-2-1. اگر فقط خلاصه مقاله در بولتنها قابل دسترس باشد پس از ذكر مشخصات مقاله، مشخصات بولتن، سال انتشار بولتن، شماره، صفحه و شماره خلاصه مقاله هم آورده میشود.
Example:
Al- Sultan,
Mendez MF, Manon-Espaillat R, Lanska DJ, Burstine TH. 1989. Epilepsy and suicide attempts [abstract]. In:
3-2-2. اگر مقاله بطور كامل در مجموعه مقالات كنفرانسها چاپ شده باشد:
Meyer B, Hermanns K. 1985. Formaldehyde release from pressed wood products. In: Turoski V, editor. Formaldehyde: analytical chemistry and toxicology. Proceedings of the symposium at the 187th meeting of the American Chemical Society; 1984 Apr 8-13;
4. در نگارش بایستی از منابع در دسترس استفاده كرده و حتیالمقدور از منابع خارج از دسترس احتراز نمود. در موارد اجباری پس از ذكر مشخصات منبعی كه در دسترس نیست پس از ذكر Quoted by: مشخصات مرجعی كه منبع اول در آن ذكر شده است آورده میشود.
Example:
Boeder, W.A. and ward, H.I. (1923). International of membranous nephropathy in rabbits. Journal of Clinical Investigation, 69(2): 451-156. Quoted by: Wright, N. G. (1985). Experimental immune complex glomerulonephritis in dogs. Research in Veterinary Science, 38: 322-328.
4-1. مقالات تهیه شده از اینترنت
نام خانوادگی، نام نویسنده، سال انتشار. عنوان كامل مقاله. مشخصات سایت اینترنت.
Slater PJB, Jones AE. Timing of song and distance call learning in zebra finches. Anim Behav [serial online] 1995; 49(2): 123-248. Available from:
منبع : دانشگاه آزاد اسلامی سبــزوار