زيبايي در قلب کسي که مشتاق آن است روشن تر مي درخشد تا در چشمان کسي که آن را مي بيند
1. کرلینجر،فرد. ان.(1374)مبانی پژوهش در علوم رفتاری(جلد اول و دوم) ترجمه حسن پاشا شریفی و جعفر نجفی زند تهران: انتشارات آوای نور. 2. گال، مردیت و همکاران(1383) روش های تحقیق کمی و کیفی در علوم تربیتی و روان شناسی(جلد اول و دوم) ترجمه احمد رضا نصر و دیگران، تهران:انتشارات سمت. 3. دواس، دی. ای.(1383) پیمایش در تحقیقات اجتماعی، ترجمه هوشنگ نایبی، تهران: نشر نی. 4. دلاور، علی (1380) مبانی نظری و عملی پژوهش در علو انسانی و اجتماعی، تهران: انتشارات رشد. 5. دلاور، علی(1385) راهنمای تحقیق و ارزشیابی، تهران: انتشارات ارسباران. 6. بتیماس ، چادا(1381) روش های پژوهش در علوم اجتماعی ، ترجمه فاضل لاریجانی و رضا فاضلی ، تهران: انتشارات سروش 7. نادری، عزت اله (1384) راهنمای عملی فراهم سازی طرح تحقیق ، تهران: انتشارات بدر.· De Vaus A. D.(2001) Research Design in Social Research, اتو کلاین برگ (1945) روانشناسی اجتماعی را علم مطالعۀ رفتار فرد در وضع گروهی تعریف کرده است. به عبارتی روانشناسی اجتماعی اثرات حضور دیگران را بر فرد ، یا رفتار فرد را تحت تاثیر گروه ،مورد برسی قرار میدهد. روانشناسی اجتماعی بر تاثیر گروه روی رفتارهای فرد است. یعنی اینکه فرد وقتی داخل گروه قرار می گیرد چه تغییراتی در رفتارهای او در مقایسه با حالت تنها بودن وی میتوان مشاهده کرد و همچنین با جامعه شناسی ، مردم شناسی و روانشناسی عمومی در ارتباط و مقایسه میباشد. در زیر از مهمترین روشهای تحقیقی روانشناسی اجتماعی چند مورد ارائه میشود. تحقیق آرشیوی این روش به تجزیه تحلیل اطلاعات موجود در بایگانیها و سوابق موجود درباره وقایع و رویدادهای گذشته اطلاق میشود. اگر یک روانشناس اجتماعی بخواهد درباره مسائل روانشناسی اجتماعی دوران صفویه تحقیق کند راهی به جزء مراجعه به آرشیوها ، کتابهای تاریخ ، نوشتهها ، نامهها و سفرنامههای که حاوی اطلاعاتی درباره دوره صفویه هستند، ندارد. تحقیق زمینه یابی این روش به اسامی دیگری چون تحقیق پیمایشی و تحقیق نظرخواهی نیز نامیده شده است، هنگامی بکار میرود که محقق بخواهد با نظرخواهی از یک گروه نمونه انتخاب شده ، نظر یک جامعه آماری بزرگ را درباره موضوعهای مختلف بداند. نمونههای که در کشور ما رایج است، نظرخواهیهای است که از مردم درباره ویژگیهای کارگر نمونه ، معلم نمونه ، نماینده مجلس شورای اسلامی صورت میگیرد. کاملترین صورت تحقیق زمینه یابی رفراندوم است که در آن از کل یک جامعه آماری درباره موضوعی مانند نوع حکومت نظرخواهی میشود. برای جمع آوری اطلاعات در تحقیق زمینه یابی از مصاحبه و پرسشنامه استفاده میشود؛ مصاحبه روشی است که محقق طبق یک برنامه از پیش تعیین شده از آزمودنیها بطور شفاهی سوالاتی کرده و پاسخ آن را ثبت میکند. این مصاحبه میتواند حضوری ، تلفنی ، تلویزیونی و رادیوی باشد. روش پرسشنامه ، که در آن پاسخ دهنده سوالاتی را که از پیش نوشته است، خود مطالعه کند و به آنها به صورت کتبی پاسخ بدهد. در هر حالت ، محقق حیطه تحقیق خود را مشخص کرده و بعد مجموعهای از سوالات را طرح میکند که پی به باورها ، نگرشها و تجربههای آزمودنیهای گروه نمونه در رابطه با موضوع تحقیق ببرد. تحقیق میدانی در این روش محقق مدتی در میان جامعه مورد تحقیق خود زندگی میکند و به تحقیق درباره موضوعی خاص در آن محیط میپردازد. محقق هیچگونه دستکاری در محیط انجام نمیدهد، بلکه بدون هیچ دخالتی در جریان طبیعی رویدادها تا آنجایی که میتواند اطلاعات جمع آوری میکند در این تحقیق میدانی ، مشاهده عنصر اصلی را تشکیل میدهد. آزمایش طبیعی در این روش آزمایشگر طرح آزمایش خود را پس از وقوع یک سانحه طبیعی مثل زلزله یا سیل اجرا میکند. نمونههای مختلفی از این آزمایشها بوسیله والاس و جانیس انجام گرفته است. در این پژوهشها واکنشهای افراد در برابر ویرانیها و تلفات جانی ایجاد شده بوسیله طوفان و گردباد مورد برسی قرار گرفته و نتیجه گیریهای جالبی در زمینه اینگونه واکنشها از قبیل بهت زدگی ،انکار ، پذیرش تدریجی و کوشش برای جبران و باز سازی بدست آمده است. آزمایش میدانی در این روش محقق طرح یک آزمایش را در محیط طبیعی پیاده میکند، مثلاً؛ یک محقق ممکن است بخواهد تأثیر اضافه پرداخت را بر روی میزان تولید مطالعه کند. مهمترین حسُن میدانی اعتبار نتایج آن است؛ زیرا این نتایج از محیط واقعی بدست آمدهاند و نه از موقعیت مصنوعی آزمایشگاه. بطور کلی در مطالعات اجتماعی از دو روش استفاده میشود که اصطلاحا یکی را ژرفانگر یا ژرفائی و دیگری راپهنانگر یا پهنایی مینامند. روش ژرفائی خاص مطالعات مردم شناسی است و روش پهنائی یا پهنانگر را در مطالعات جامعه شناسی بکار میبرند.هر یک از این دو روش دارای تکنیک ها یا فنونی خاص هستند . روشهای مذکور را میتوان به دو دسته تقسیم نمود: روش میدانی :منظور از مطالعات میدانی تحقیقاتی است که موضوع مورد مطالعه در اختیار محقق قرار داشته باشد و یا به عبارت دیگر محقق را بدان دسترسی باشد بعنوان مثال وقتی محقق هدفش مطالعه در زندگی کشاورزان ساکن یک روستا و یا قشری از جامعه و یا گروهی از کارگران یک موسسه تولیدی و یا مردم عشایری باشد مطالعه, از نوع مطالعه میدانی است و اطلاق اصطلاح میدانی به مفهوم ارتباط مستقیم و رویاروی محقق با پدیده های مورد مطالعه است . روش کتابخانه ای :منظور از مطالعات کتابخانهای مطالعاتی است که موضوعات مورد مطالعه در اختیار و دسترس محقق قرار نداشته و غالباً مربوط به گذشتهای دور یا نزدیک میگردد. به همین دلیل غالباً اصطلاح مطالعات کتابخانهای را مترادف با مطالعات تاریخی بکار میبرند. منظور از روش در تحقيق، ارائة مهارتها و تجربههايي است كه دستيابي به هدف را آسانتر و عمليتر ميسازد و با صرف وقت كمتر، نتايج بيشتري به دست ميآيد. اين نكته، در كلّية روشها مطرح است. يعني هر كاري بر مبناي«روش»هاي برگرفته از تجربهها و موفقيتها انجام پذيرد، تضمين بيشتري براي بهره دهي آن خواهد بود و افرادِ «داراي روش» موفقترند و مبتدياني كه با روش افراد موفق آشنا ميشوند، زودتر به نتيجه ميرسند.
فرهاد سلطاني -------------------------
فرهاد سلطاني -------------------------
فرهاد سلطاني -------------------------
فرهاد سلطاني -------------------------

